Kenniscentrum

Welke verplichtingen heeft u?

Categorieën drinkwaterinstallaties in Nederland

Drinkwaterinstallaties worden in Nederland onderverdeeld in drie groepen: Prioritair, Zorgplicht en Huishoudelijk. Per categorie gelden andere eisen en verantwoordelijkheden op het gebied van drinkwaterveiligheid en de beheersing van risico’s zoals legionella.

 

 

Wat is legionella precies?

01

Inspectie

Wij voeren een uitgebreide opname uit ter plaatse om de actuele status van uw installatie te bepalen.
Onafhankelijk Advies & Second Opinion

02

Advies

Op basis van de feiten stellen we een onafhankelijk en kostenbewust verbeterplan voor.
work-icon

03

Implementatie

Wij begeleiden u bij de uitvoering en borgen de veiligheid voor de lange termijn.

1. Prioritaire installaties

Wat wordt bedoeld met prioritaire installaties? Het gaat hier om collectieve watersystemen waarbij sprake is van een verhoogd besmettingsrisico met legionella. Deze installaties zijn expliciet aangewezen in het Drinkwaterbesluit (Artikel 35, Reikwijdte).

Welke verplichtingen gelden er? Eigenaren en beheerders van prioritaire installaties zijn gebonden aan strenge wettelijke eisen, waaronder:

  • Risicoanalyse: Er dient een analyse te worden uitgevoerd om mogelijke legionellarisico’s binnen de installatie in kaart te brengen.
  • Beheersplan: Aan de hand van deze analyse moet een beheersplan worden opgesteld en uitgevoerd, specifiek gericht op het tegengaan van legionellabesmetting.
  • Watermonsters: Op vaste momenten moeten er monsters van het water worden genomen om de aanwezigheid van legionella te controleren.
  • Inspectie en onderhoud: Het watersysteem moet periodiek worden geïnspecteerd en onderhouden om groei van de bacterie te voorkomen.

Welke installaties vallen hieronder? Denk aan ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen, zwembaden, hotels, campings, jachthavens en sauna’s.

2. Zorgplichtinstallaties

Wat houdt de zorgplicht in? De zorgplicht is van toepassing op alle collectieve installaties die niet als prioritair zijn aangemerkt. Hieronder vallen bijvoorbeeld kantoren, industriële panden en commerciële gebouwen. Hoewel deze installaties niet aan dezelfde strenge voorschriften hoeven te voldoen als prioritaire locaties, is de eigenaar of beheerder wél verplicht om te zorgen voor drinkwater dat aan de wettelijke kwaliteitsnormen voldoet.

Wat wordt er van u verwacht?

  • Kwaliteit van drinkwater: U draagt de verantwoordelijkheid om te garanderen dat het water uit uw installatie veilig en kwalitatief goed is.
  • Onderhoud: Het watersysteem dient regelmatig onderhouden te worden om de deugdelijkheid ervan te waarborgen.
  • Preventie: Er moeten preventieve stappen worden genomen om legionellagroei te beperken, zoals het bewaken van watertemperaturen en het periodiek doorspoelen van leidingwerk.

 

3. Huishoudelijke installaties

Wat zijn huishoudelijke installaties? Dit betreft de watervoorziening in particuliere woningen. Anders dan bij prioritaire en zorgplichtinstallaties gelden er voor huishoudelijke systemen geen specifieke wettelijke eisen op het gebied van legionellapreventie.

Wat is uw verantwoordelijkheid?

  • Eigen beheer: Als woningeigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor het goed functioneren en onderhouden van uw waterinstallatie.
  • Aanbevolen maatregelen: Ondanks het ontbreken van wettelijke verplichtingen is het verstandig om preventief te handelen. Denk aan het doorspoelen van leidingen die langere tijd niet zijn gebruikt en het controleren of de warmwatertemperatuur voldoende hoog is.

1. Prioritaire installaties

Wat wordt bedoeld met prioritaire installaties? Het gaat hier om collectieve watersystemen waarbij sprake is van een verhoogd besmettingsrisico met legionella. Deze installaties zijn expliciet aangewezen in het Drinkwaterbesluit (Artikel 35, Reikwijdte).

Welke verplichtingen gelden er? Eigenaren en beheerders van prioritaire installaties zijn gebonden aan strenge wettelijke eisen, waaronder:

  • Risicoanalyse: Er dient een analyse te worden uitgevoerd om mogelijke legionellarisico’s binnen de installatie in kaart te brengen.
  • Beheersplan: Aan de hand van deze analyse moet een beheersplan worden opgesteld en uitgevoerd, specifiek gericht op het tegengaan van legionellabesmetting.
  • Watermonsters: Op vaste momenten moeten er monsters van het water worden genomen om de aanwezigheid van legionella te controleren.
  • Inspectie en onderhoud: Het watersysteem moet periodiek worden geïnspecteerd en onderhouden om groei van de bacterie te voorkomen.

Welke installaties vallen hieronder? Denk aan ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen, zwembaden, hotels, campings, jachthavens en sauna’s.

2. Zorgplichtinstallaties

Wat houdt de zorgplicht in? De zorgplicht is van toepassing op alle collectieve installaties die niet als prioritair zijn aangemerkt. Hieronder vallen bijvoorbeeld kantoren, industriële panden en commerciële gebouwen. Hoewel deze installaties niet aan dezelfde strenge voorschriften hoeven te voldoen als prioritaire locaties, is de eigenaar of beheerder wél verplicht om te zorgen voor drinkwater dat aan de wettelijke kwaliteitsnormen voldoet.

Wat wordt er van u verwacht?

  • Kwaliteit van drinkwater: U draagt de verantwoordelijkheid om te garanderen dat het water uit uw installatie veilig en kwalitatief goed is.
  • Onderhoud: Het watersysteem dient regelmatig onderhouden te worden om de deugdelijkheid ervan te waarborgen.
  • Preventie: Er moeten preventieve stappen worden genomen om legionellagroei te beperken, zoals het bewaken van watertemperaturen en het periodiek doorspoelen van leidingwerk.

 

3. Huishoudelijke installaties

Wat zijn huishoudelijke installaties? Dit betreft de watervoorziening in particuliere woningen. Anders dan bij prioritaire en zorgplichtinstallaties gelden er voor huishoudelijke systemen geen specifieke wettelijke eisen op het gebied van legionellapreventie.

Wat is uw verantwoordelijkheid?

  • Eigen beheer: Als woningeigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor het goed functioneren en onderhouden van uw waterinstallatie.
  • Aanbevolen maatregelen: Ondanks het ontbreken van wettelijke verplichtingen is het verstandig om preventief te handelen. Denk aan het doorspoelen van leidingen die langere tijd niet zijn gebruikt en het controleren of de warmwatertemperatuur voldoende hoog is.

Neem contact met ons op!

Met jarenlange ervaring als inspecteur bij de bron, help ik vastgoedbeheerders en zorginstellingen bij het realiseren van een veilige waterinstallatie. Ik kijk met de blik van de toezichthouder naar uw beheer, zodat u nooit voor verrassingen komt te staan.

Veelgestelde vragen

Hier vindt u antwoorden op de meest gestelde vragen over drinkwaterveiligheid en legionellabeheer. Staat uw vraag er niet tussen? Neem gerust contact met ons op.
Ben ik als vastgoedeigenaar wettelijk verplicht tot legionellapreventie?

Ja, als vastgoedeigenaar bent u wettelijk verplicht tot legionellapreventie, maar de mate van deze verplichting hangt af van het type pand en de installatie. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene zorgplicht en de strengere regels voor prioritaire locaties. Meer info vindt u op de pagina ‘Kenniscentrum’.

U bent prioritair als u een gebouw beheert waar kwetsbare gasten verblijven of waar mensen gebruik kunnen maken van openbare douches. Prioritaire instellingen zijn:‍

  • Ziekenhuizen en zorginstellingen
  • Hotels, motels, pensions, groepsaccommodaties en Bed & Breakfasts
  • Campings, jachthavens en Bungalowparken
  • Asielzoekerscentra (AZC)
  • Gevangenissen en TBS klinieken
  • Badinrichtingen, zwembaden en spa’s
  • Truckstops en benzine stations met openbare douches
    Let op: Sinds enkele jaren vallen ook bepaalde wooncomplexen met brandslanghaspels of collectieve warmwatervoorzieningen soms onder strengere regels. 

Voor alle andere gebouwen geldt een algemene zorgplicht. Dit betekent dat eigenaren en beheerders maatregelen moeten nemen om legionellagroei te voorkomen, zonder dat hiervoor specifieke regels of verplichtingen gelden zoals bij prioritaire instellingen. Denk hierbij aan:

  • Sportscholen en gymzalen
  • Scholen en kinderdagverblijven
  • Kantoorgebouwen
  • Industrieterreinen
  • etc.

Veel eigenaren denken dat ze niets hoeven te doen als ze niet prioritair zijn. Maar de algemene zorgplicht volgens het Drinkwaterbesluit geldt voor elke eigenaar. U moet kunnen aantonen dat de installatie deugdelijk is ontworpen (volgens NEN 1006) en dat u maatregelen neemt bij leegstand, zoals het periodiek doorspoelen van kranen. 

Nee, alleen voor prioritaire locaties is een officieel beheersplan (gebaseerd op een risicoanalyse door een gecertificeerd bedrijf) wettelijk verplicht. Voor overige locaties volstaat een logboek of NEN 1006 inspectie waarin u bijvoorbeeld spoelacties bijhoudt als onderdeel van uw zorgplicht. 

U moet direct maatregelen nemen om gebruikers te beschermen (zoals het plaatsen van filters of het tijdelijk afsluiten van tappunten). Bij een besmetting boven de 1000 kve/l binnen een prioritaire locatie bent u bovendien verplicht dit te melden bij de ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport). 

De eigenaar van de drinkwaterinstallatie is in de basis verantwoordelijk voor de legionellaveiligheid en de conformiteit van de installatie. De uitvoering van beheertaken (zoals wekelijks spoelen) kan contractueel worden belegd bij de huurder, maar de eindverantwoordelijkheid blijft vaak bij de verhuurder. 

Wilt u weten of uw pand specifiek als prioritair wordt aangemerkt door een onafhankelijk adviseur?

Wij helpen u kosten te besparen door uw legionellabeheer efficiënter en duurzamer in te richten. In plaats van enkel symptoombestrijding, richt de expertise zich op het structureel onder controle krijgen van uw installatie. 

U kunt op de volgende manieren kosten besparen:

  • Besparing op showerfilters: Door bronbestrijding en installatie-aanpassingen hoeven er minder vaak (bijvoorbeeld per kwartaal) dure legionellaveilige douchekoppen of filters vervangen te worden.
  • Minder monsternamekosten: Wanneer een installatie structureel schoon is en de risico’s zijn “weg-geengineerd”, kan de frequentie van (her)bemonstering bij aanhoudende besmettingen omlaag.
  • Voorkomen van waterverspilling: Door gericht beheer en slimme aanpassingen wordt voorkomen dat er onnodig grote hoeveelheden water gespoeld moeten worden om de temperatuur of doorstroming op peil te houden.
  • Efficiency in beheer: Door legionellapreventie integraal onderdeel te maken van uw totale onderhoud, voorkomt u dat het een losstaand “hoofdpijndossier” blijft dat onnodig veel tijd en ad-hoc kosten opslokt.
  • Onafhankelijk advies: Als adviseur helpt de Legionaris bij het maken van de juiste keuzes in techniek en beheer, zodat u niet investeert in onnodig dure systemen of overbodige beheersmaatregelen. 

Wilt u een specifiek advies voor uw type vastgoed om te zien waar de grootste besparingskansen liggen?

Wilt u weten of uw pand specifiek als prioritair wordt aangemerkt door een onafhankelijk adviseur?

Het grootste voordeel van een onafhankelijk adviseur zoals de Legionaris is dat het advies puur gericht is op waterveiligheid en kostenbeperking, zonder dat er een belang is bij de verkoop van producten.

De belangrijkste voordelen op een rij:

  • Geen verkoop van systemen: Als onafhankelijk adviseur verkopen wij geen dure filters, UV-installaties of andere alternatieve technieken. Hierdoor krijgt u geen oplossing opgedrongen die u eigenlijk niet nodig heeft.
  • Focus op bronbestrijding: In plaats van symptoombestrijding (zoals wekelijks spoelen of filters plaatsen) kijk ik naar de technische oorzaak (bijv. dode leidingen of hotspots) en de uitvoering van het beheer. Door dit eenmalig aan te passen, bespaart u jarenlang op beheerkosten.
  • Kritische blik op offertes: De adviseur kan offertes van installateurs voor u beoordelen. Zo voorkomt u dat u betaalt voor overbodige aanpassingen aan uw drinkwaterinstallatie.
  • Objectieve risicoanalyse: U krijgt een eerlijk beeld van de werkelijke risico’s in uw pand, volledig conform de huidige wetgeving (Drinkwaterbesluit), zonder commerciële bijbedoelingen.
  • Maatwerk in beheer: Er wordt gezocht naar de minimale inspanning die wettelijk vereist is voor úw specifieke situatie, zodat u niet onnodig veel tijd en geld kwijt bent aan het logboek.

Kortom: een onafhankelijk adviseur verdient zichzelf vaak terug door te voorkomen dat u investeert in onnodige installaties of arbeidsintensief beheer.

Heeft u al een risicoanalyse laten uitvoeren waar u graag een tweede, onafhankelijke mening over wilt?